Κύκλος Σεμιναρίων Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής
Κύκλος 8 τετράωρων Σεμιναρίων Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής
Οκτώβριος 2018 – Μάϊος 2019
14:30-17:30
Υπεύθυνος: Δρ. Νίκος Ξανθούλης
(καθηγητής Ωδείου Αθηνών, Επιστημονικός Συνεργάτης της Ακαδημίας Αθηνών)
«Η Αναβίωση της Επτάχορδης Λύρας»
Η αναβίωση της τεχνικής της αρχαιοελληνικής επτάχορδης λύρας από τον Δρα Νίκο Ξανθούλη – συνθέτη, επιστημονικό συνεργάτη της Ακαδημίας Αθηνών και αντεπιστέλλον μέλος του Αρχαιολογικού ινστιτούτου της Αμερικής – είναι η αφορμή του κύκλου σεμιναρίων που θα γίνουν κάθε τελευταία Πέμπτη του μήνα στο Ωδείο Αθηνών με αρχή τον Οκτώβριο του 2018. Η μουσική, για τους αρχαίους Έλληνες, ήταν το βασικότερο στοιχείο της εκπαίδευσής τους. Ο αρχαίος Έλληνας μετρούσε την καλλιέργεια και τη μόρφωση ενός ανθρώπου από τον βαθμό της ικανότητάς του στη μουσική. Στα σεμινάρια αυτά κωδικοποιείται η γνώση που έχει κατακτηθεί μέχρι σήμερα με έναν αυστηρά καλλιτεχνικό στόχο: Ο ήχος της λύρας σε συνδυασμό με τον λόγο καθώς και η πνευματική απόλαυση που προκύπτει από αυτόν.
Στόχοι:
- Γνωριμία με την ιστορία, τη θεωρία και την πράξη της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής μέσα από τα πρωτότυπα μουσικά και μουσικοθεωρητικά κείμενα
- Βασικές γνώσεις εκμάθησης της αρχαίας Ελληνικής Επτάχορδης Λύρας
- Αφήγηση κειμένων με συνοδεία λύρας
- Λυρωδία (τραγούδι με συνοδεία λύρας)
Δομή προγράμματος
- Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Μουσική
α. Πηγές (μουσικοθεωρητικά κείμενα της αρχαιότητας, πρωτότυπη μουσική, σύγχρονη προσέγγιση)
β. Πρώτη προσέγγιση της αρχαίας Ελληνικής επτάχορδης λύρας
- α. Ο Ομηρικός κόσμος και η μουσική του
β. Απλές τεχνικές παιξίματος της λύρας
γ. Ανάγνωση αποσπασμάτων από τα ομηρικά έπη και συνοδεία με λύρα
δ. Βασική Θεωρία (φθόγγος, διάστημα, γένος, σύστημα, τόνος, μεταβολή, μελοποιία)
- α. Η Λυρική Ποίηση, οι εκπρόσωποί της (1ο μέρος) και η σχέση τους με τη λύρα
β. Η χρησιμοποίηση και των δύο χεριών στο παίξιμο των ανοικτών χορδών της λύρας
γ. Μελοποίηση και λυρωδία (1ο μέρος)
δ. Διαστήματα και γένη
- α. Η Λυρική Ποίηση, οι εκπρόσωποί της (2ο μέρος)
β. Αύξηση της έκτασης της λύρας μέσω των αρμονικών
γ. Μελοποίηση και λυρωδία (2ο μέρος)
δ. συστήματα
- α. Η μελοποίηση στα αρχαία ελληνικά και ο αυτοσχεδιασμός στη λύρα
β. Τρόποι, τόνοι και αρμονίες
- α. Χορικά του Αισχύλου και η μελοποίησή τους
β. Ψάλλειν
γ. Ο συνδυασμός του τραγουδιού και της απαγγελίας στα χορικά με συνοδεία της λύρας (1ο μέρος)
δ. μετρική στην ποίηση έναντι μετρικής στη μουσική
- α. Χορικά του Σοφοκλή και η μελοποίησή τους
β. Αρμονικές με τα δάκτυλα στη λύρα
γ. Ο συνδυασμός του τραγουδιού και της απαγγελίας στα χορικά με συνοδεία της λύρας (2ο μέρος)
- α. Χορικά του Ευριπίδη και η μελοποίησή τους
β. Συνδυασμός ανοικτών χορδών και αρμονικών στη λύρα
γ. Ο συνδυασμός του τραγουδιού και της απαγγελίας στα χορικά με συνοδεία της λύρας (3ο μέρος)
- α. Μελοποίηση σύγχρονων ποιητών με συνοδεία αρχαίας Ελληνικής λύρας
β. Προχωρημένες τεχνικές της επτάχορδης λύρας
γ. Η μουσική στο αρχαίο δράμα σήμερα
- α. Παρουσίαση όλης της δημιουργικής παραγωγής των σπουδαστών του σεμιναρίου
β. Συμπεράσματα και προοπτικές για την αρχαία Ελληνική μουσική